Ponad wiek temu Profesor Carl Gustav Jung jeździł pociągiem i obserwował zachowania ludzi. Przez całe swoje życie prowadził badania na temat rozwoju ludzkiej psychiki i czynników wpływających na jej kształtowanie. Porównywał on ten proces do teorii ewolucji Darwina. Człowiek pochodzi od małpy, w drodze ewolucji przechodził przez kolejne etapy, aż dotarł do momentu, w którym jesteśmy dziś. Podobnie rzecz się miała z naszą psychiką. Na przestrzeni tysiącleci osobowości ludzi zmieniały się, rozwijały, aż ukształtowały się w formie znanej nam obecnie. Skoro jesteśmy dziś w pewien sposób ustabilizowani, to możemy osobowości opisać, a nawet klasyfikować. Efektem tych rozważań jest typologia osobowości, której autorstwo przypisujemy profesorowi Jungowi.

Profesor Jung scharakteryzował kilka typów osobowości, my skupimy się na czterech podstawowych. Z racji tego, iż często mówi się, że człowiek ma zwierzęcą naturę, porównamy te typy do zwierząt.

LEW

Nie sposób nie zacząć od króla zwierząt Lwa. Lew to urodzony lider, przywódca. Ma naturalną skłonność do otwartego i ekspresyjnego wyrażania swoich emocji, dzięki czemu jego otoczenie zawsze wie, co czuje i myśli Lew.

Jak przystało na króla, Lew często musi podejmować różne trudne decyzje. Robi to w oparciu o swoje osądy i sposób, w jaki postrzega świat. Czuje na swoim grzbiecie ciężar odpowiedzialności, dlatego stara się decydować niezależnie od targających nim emocji. Oznacza to, że jego percepcja opiera się na mechanizmach logiki. Ocenia on świat przez pryzmat prawda-fałsz. Ci, którzy znają Lwa, są zgodni: u niego wszystko musi się zgadzać.

Lew charakteryzuje się tym, że ma jasne i precyzyjnie określone cele, do których dąży niezależnie od okoliczności. Czasem wiąże się to z przypadkowymi ofiarami, ale każda zdeptana myszka czy zjedzona sarenka jest przecież ofiarą „dla większego dobra”. Czasem jest przez to odbierany jako władca despotyczny lub nieprzyjemny, ale za to skuteczny. Małpa nie może się z nim dogadać, bo Lew nie chce słuchać jej fascynujących historii…

MAŁPA

Małpa to również postać ekstrawertyczna, ale zamiast podejścia „prawda-fałsz” zdecydowanie bardziej preferuje warianty „lubię-nie lubię”. W swoich działaniach kieruje się emocjami i relacjami w oparciu o które podejmuje decyzje. Małpa to typowa dusza towarzystwa. Uwielbia poznawać nowych mieszkańców lasu, zawsze ma dużo do powiedzenia i najlepiej czuje się w centrum uwagi. Ma do przekazania nieskończoną liczbę interesujących (przynajmniej dla niej) informacji, bardzo dużo mówi, lecz nie za bardzo lubi słuchać. Jest otwarta, spontaniczna, ma mnóstwo pomysłów, ale przez to często nie doprowadza podjętych działań do końca. Tydzień temu obiecała Sowie pomoc w łataniu ogrodzenia, ale o tym zapomniała…

SARNA

Sarna wywodzi się z rodziny introwertyków (jej daleka kuzynka to Sowa). Podobnie jak Małpa, bliższe od liczb i faktów są jej relacje i emocje. Niejednokrotnie jednak, słuchając decydenckiego tonu lwa, z dezaprobatą kiwa głową. Robi to oczywiście bardzo dyskretnie, tak żeby widzieli to tylko jej najbliżsi. Niby cicha, spokojna, opiekująca się swoimi bliskimi, dająca im spokój i bezpieczeństwo, ale w przypadku zagrożenia Sarna może mocno kopnąć, a także boleśnie ugryźć, co stanowi wielkie zaskoczenie dla jej otoczenia. Oni nigdy nie wyobrażali sobie Sarny w agresywnym wydaniu. Nic dziwnego – Sarna zawsze chętnie pomoże, wysłucha i doradzi, a dobro innych przekłada nad swoje własne. Gdy jednak ktoś zagrozi jej rodzinie i przyjaciołom, w Sarnie budzi się lwi instynkt, a ona jest gotowa zabić, byle tylko chronić swoje domowe ognisko.

SOWA

Sowa to typowy myśliciel. Jej introwertyczna natura sprawia, że nie ma ona potrzeby eksponowania swoich emocji na zewnątrz. Nie znaczy to jednak, że Sowa nie przeżywa emocji równie intensywnie jak Lew czy Małpa. W reakcji na różne bodźce potrafi odczuwać dokładnie tak samo silne emocje jak jej ekstrawertyczni przyjaciele. Różni ją tylko to, że nie daje po sobie poznać tych emocji, przeżywając wszystko „w środku”. Sowa ocenia świat w kategoriach „prawda-fałsz”. Przywiązuje dużą wagę do faktów, liczb, konkretów. Decyzje podejmuje w sposób rozsądny i przemyślany (co często irytuje Małpę), bazując do przeprowadzonych porównaniach i zestawieniach. Uwaga! Sowa to jedyne zwierzę w lesie, który korzysta z tabletu w celu prowadzenia ewidencji mieszkańców (oczywiście w Excelu).

Opisane wyżej cztery typy to nawiązanie do czterech typów osobowości Junga, która dla ułatwienia nazywa się kolorami osobowości. Lew to osobowość  czerwona, Małpa – żółta, Sarna – zielona, a Sowa – niebieska.

Kolorowy zespół

Przyjrzyjmy się teraz następującej sytuacji. W wyniku katastrofy ekologicznej wszyscy mieszkańcy kolorowego lasu muszą zmienić miejsce, w którym żyją. Trzeba wybrać grupę zwierząt, które zorganizują i przeprowadzą relokację. Który z naszych bohaterów może być przydatny w tym procesie?

Odpowiedź jest oczywista: KAŻDY! Dlaczego? Ponieważ dobry zespół to kolorowy zespół! Zespół stworzony z czworga naszych bohaterów miałby ogromny potencjał, gdyby potrafił w odpowiedni sposób go spożytkować.

Całą akcję trzeba starannie zaplanować. Kto zrobi to lepiej niż Sowa? Zbierze dane, zapozna się z sytuacją, przeanalizuje dostępne warianty, rozważy plusy i minusy każdego z nich i finalnie przygotuje plan przeprowadzki, nie zaniedbując ani jednego szczegółu.

Przeprowadzka musi być przeprowadzona szybko i sprawnie, ale przede wszystkim trzeba uniknąć paniki. Strach sparaliżuje zwierzęta, przez co cała akcja może się zakończyć niepowodzeniem. Kto zatroszczy się o morale mieszkańców kolorowego lasu? Kto poprawi im nastrój, kto będzie w stanie rozśmieszyć w obliczu zagrożenia, aby odwrócić od niego uwagę? Oczywiście Małpa. Potrzebujesz dobrej atmosfery – nie mogłeś trafić lepiej.

Planowane przedsięwzięcie to bardzo złożony i trudny proces. Bez prawdziwego lidera, trzymającego wszystko i wszystkich twardą ręką, na pewno się nie uda. Tym z pewnością zajmie się Lew. Nakreśli wszystkim jasny cel i będzie twardo zmierzał w kierunku jego realizacji, ciągnąc za sobą wszystkich mieszkańców. Czasem krzyknie, czasem ryknie, ale to wszystko dla powodzenia całej misji.

Ktoś musi zadbać o bezpieczeństwo! Zatroszczyć się o tych ogarniętych strachem i zagubionych, o najmniejszych mieszkańców lasu. Na takie poświęcenie stać tylko Sarnę. Przygarnie ona wszystkie myszki, ptaszki, króliczki i inne potrzebujące zwierzęta, a następnie przeprowadzi bezpiecznie przez całe zamieszanie.

Każdy ma swoją rolę, wynikającą z umiejętnego zastosowania mocnych stron bohaterów. Każdy ma swoje zalety i wady, każdy z nas jest inny. Opisana teoria przydaje się teraz nie tylko w życiu codziennym – w budowaniu silnych i trwałych relacji z bliskimi, ale również w biznesie. Pomaga w tworzeniu zespołu zawodowego, kontaktach z klientami oraz zrozumieniu samego siebie, co pozwoli się rozwijać i być coraz lepszym pracownikiem czy managerem. Pamiętajmy o tym zawsze, ponieważ kolorowe postaci możemy spotkać absolutnie wszędzie: w lesie, na ulicy, w pracy i w domu. Jak się odnaleźć w tak wymieszanym świecie? Zapraszamy na szkolenia!

Autorzy: Paweł Musiałowski i Sławomir Horbatowicz

/Artykuł ukazał się w 2016 roku w magazynie Studio Figura po szkoleniu dla firmy Studio Figura/